Να προσθέσεις στη διατροφή σου σκόνη πρωτεϊνης; Τι πρέπει να γνωρίζεις όταν τις επιλέγεις και τι προτείνω.
Φυτική ή Ορού Γάλακτος; Να επιλέξεις με βάση το προφίλ αμινοξέων; ή με βάση τα δεδομένα που έχουμε για συγκεκριμένους ρύπους στις σκόνες πρωτεϊνης; Σου αναλύω παρακάτω όλα τα παραπάνω και πολλά ακόμα
Οι σκόνες πρωτεϊνης είναι αρκετά γνωστές, ειδικά σε όσους γυμνάζονται, ωστόσο πλέον δεν χρειάζεται κάποιος να γυμνάζεται για να κάνει χρήση τους.
Αυτές μπορούν να υποστηρίξουν την υγεία1, καθώς χρησιμοποιούνται ευρέως για μυϊκή αποκατάσταση, έλεγχο βάρους2 και εύκολη πρόσληψη θρεπτικών συστατικών. Ωστόσο, δεν είναι τόσο αθώα η χρήση τους ειδικά για άτομα με προβλήματα στα νεφρά, στο ήπαρ ή με τάση για ακμή (ειδικά οι πρωτεϊνες ορού γάλακτος σε ενήλικες).
Πιθανοί κίνδυνοι και παρενέργειες από υψηλή ή χρόνια χρήση;
Η υψηλή και χρόνια κατανάλωση πρωτεϊνη ορού γάλακτος συνδέεται με3:
επιβάρυνση των νεφρών και του ήπατος4,
αυξημένη αποβολή ασβεστίου στα ούρα,
και πιθανό αυξημένο κίνδυνο χρόνιας νεφρικής νόσου, ιδιαίτερα όταν η χρήση γίνεται χωρίς επαγγελματική καθοδήγηση ή συνδυάζεται με καθιστικό τρόπο ζωής.
Ανασκοπήσεις αναφέρουν πιθανές συσχετίσεις με:
εμφάνιση ή επιδείνωση ακμής,
μεταβολές στο εντερικό μικροβίωμα (τόσο θετικές όσο και αρνητικές),
αλλαγές στη λειτουργία του εντέρου (π.χ. φούσκωμα, δυσκοιλιότητα ή διάρροια),
καθώς και πιθανές συναισθηματικές ή συμπεριφορικές επιδράσεις.
Άτομα με προϋπάρχοντα προβλήματα σε νεφρά/ήπαρ ή με τάση για ακμή:
Πολλαπλές ανασκοπήσεις συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή ή ιατρική παρακολούθηση σε άτομα με νεφρική δυσλειτουργία, με ηπατικά προβλήματα, ή με δέρμα επιρρεπές στην ακμή (ειδικά όσον αφορά πρωτεϊνες ορού γάλακτος).
Η χρήση τους ενώ είναι αρκετά ωφέλιμη, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι ανεξάρτητοι ελέγχοι δείχνουν μια πιο σύνθετη εικόνα, εκείνη διαφόρων τοξικών ουσιών5, οτι δεν περιέχουν την ποσότητα των δραστικών συστατικών που αναφέρουν, αλλά και ρύπων να βρίσκονται σε μετρήσιμα επίπεδα όπως μόλυβδο, κάδμιο, αρσενικό και υδράγυρο.
Η καθημερινή επαναλαμβανόμενη χρήση σκονών πρωτεϊνης που δεν φέρει πιστοποίηση ρύπων από ανεξάρτητους οργανισμούς με μια επαναλαμβανόμενη καθημερινή χρήση, θα είναι πρόβλημα.
Πάνω από 10 χρόνια, γνωρίζουμε δεδομένα που δείχνουν ότι η επιμόλυνση είναι εκτεταμένη και μεταβλητή και όχι μεμονωμένη. Αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν μια ουσιαστική πιθανότητα έκθεσης με την πάροδο του χρόνου, αλλά δεν αποδεικνύουν ότι η περιστασιακή χρήση προκαλεί βλάβη.
Αναδεικνύουν όμως το χάσμα ανάμεσα στην αντίληψη του καταναλωτή και στο τι μπορεί να προσθέτει η συστηματική κατανάλωση στο σωρευτικό φορτίο βαρέων μετάλλων στον οργανισμό.
Αρκετές σκόνες πρωτεϊνης περιέχουν βαρέα μέταλλα
Ανεξάρτητοι έλεγχοι έχουν επανειλημμένα εντοπίσει ανιχνεύσιμα επίπεδα βαρέων μετάλλων όπως μόλυβδος, κάδμιο, αρσενικό και υδράργυρος. Αυτή η επιμόλυνση εμφανίζεται τόσο σε φυτικές πρωτεΐνες όσο και σε whey (ορού γάλακτος) και μεικτά προϊόντα. Δεν περιορίζεται σε ειδικές ή χαμηλής ποιότητας μάρκες.
Οι ετικέτες των συμπληρωμάτων δίνουν προτεραιότητα στα μακροθρεπτικά συστατικά, τις γεύσεις και τη λίστα συστατικών. Συνήθως δεν αποκαλύπτουν αποτελέσματα ελέγχων για ρύπους.
Πολλαπλές έρευνες από ανεξάρτητα εργαστήρια και οργανώσεις καταναλωτών έχουν μετρήσει βαρέα μέταλλα σε σκόνες πρωτεϊνης. Μία μεγάλη ανάλυση με επίκεντρο τον καταναλωτή εξέτασε πάνω από 100 προϊόντα6 και βρήκε ανιχνεύσιμα επίπεδα στη μεγάλη πλειονότητα των δειγμάτων.
Οι πιο συχνοί ρύποι που αναφέρθηκαν, περιλαμβάνουν7:
Μόλυβδο
Κάδμιο
Αρσενικό
Υδράργυρο
Οι μετρημένες συγκεντρώσεις είναι συνήθως κάτω από τα όρια οξείας τοξικότητας. Δηλαδή, με βάση και τα διαθέσιμα δεδομένα οι περισσότερες εμπορικές πρωτεΐνες σκόνης, τόσο φυτικές όσο και ζωικής προέλευσης, είναι γενικά ασφαλείς ως προς τα βαρέα μέταλλα όταν καταναλώνονται σύμφωνα με τις οδηγίες.
Ωστόσο, αυτά τα αποτελέσματα αφορούν μεμονωμένες δόσεις και δεν λαμβάνουν υπόψη τη σωρευτική πρόσληψη από καθημερινή χρήση. Τα βαρέα μέταλλα δεν είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά και ο οργανισμός δεν τα αποβάλλει αποτελεσματικά. Αυτό οδηγεί σε συσσώρευση με την πάροδο του χρόνου.